Aan de aartsherders, herders, diakens, monniken en nonnen en aan alle gelovige kinderen van de Russische Orthodoxe Kerk
Geliefde aartsherders in de Heer, eerbiedwaardige priesters en diakens, God beminnende monniken en nonnen, beste broeders en zusters!
De menselijke taal bezit, in al haar rijkdom en verscheidenheid, geen woorden die vreugdevoller zijn of méér door het hart van de gelovige worden begeerd dan dit verbazingwekkende getuigenis van de overwinning van het leven op de dood en van het goede op het kwade.
«Christus is opgestaan!» Deze blijde boodschap bundelt de hele verborgen kracht van de hoop en van het onmetelijke geloof waarvan de mensen hebben geleefd nadat zij uit het paradijs waren verdreven. Zij leefden van het verwachten van vergeving, verzoening, bevrijding, maar de Heer heeft hun onvergelijkelijk veel meer gegeven, want in Zijn liefde « had Hij iets beters voor ons in het oog » (Hebr. 11,40).
De Zoon van God is in de wereld gekomen en mens geworden, Hij heeft met ons het gewicht van het aardse bestaan gedragen en de beker van het lijden tot de bodem geledigd, waarvan de bitterste de beker van de dood is. « Een man van smarten en met lijden vertrouwd » (Jes. 53,3), nam Hij onze zonden op Zich en besteeg uit vrije wil het Kruis.
Maar kon de dood de Schepper van het leven vasthouden? Konden de onverzadigbare afgronden van de hel Hem verzwelgen door wiens Woord « alle dingen zijn geworden » en zonder wie niets geworden is (Joh. 1,3)? « De glorie van God is aan het heelal geopenbaard en heeft de hel verlicht. De dood is vernietigd, de poorten van de hel zijn verbroken, alle schepselen die in de duisternis lagen, zijn overspoeld met licht », roept de heilige Efraïm de Syriër met vuur uit, de overwinning van de Redder op de dood verheerlijkend («Jezus is het licht van de wereld»).
Heeft men ooit gehoord dat de dood een van haar prooien teruggaf? Als zij die teruggaf, was het slechts om haar later des te beter weer te grijpen. Maar Christus, uit de doden opgestaan, sterft niet meer; de dood heeft geen macht meer over Hem » (Rom. 6,9)! Hij, de eerstgeborene uit de doden (1 Kor. 15,20), gaat ons voor op deze weg: « Christus als eerstelingen, daarna die van Christus zijn bij zijn komst » (1 Kor. 15,23).
God, die door Zijn menswording de menselijke natuur heeft vernieuwd en van de wonden van de zonde heeft genezen, leidt ons door Zijn opstanding naar nog betere weiden. Hij geeft de mensen niet alleen terug wat zij hadden verloren, door hun vergeving en verzoening met Hem te schenken, maar Hij bestemt ons ertoe « Zijn kinderen te zijn door aanneming, door Jezus Christus » (Ef. 1,5) en « hun die in Zijn naam geloven, heeft Hij macht gegeven kinderen van God te worden » (Joh. 1,12) en goden door genade.
Terwijl de bloeiende natuur met de lente wordt getransfigureerd, verspreidt zich het verbazingwekkende nieuws van het heil opnieuw over de wereld: « Gij zoekt Jezus van Nazareth, die gekruisigd was; Hij is opgestaan, Hij is hier niet » (Marc. 16,6). Het graf is leeg! Hij is opgestaan, zoals Hij gezegd had (Matt. 28,6)!
Het pascha van Christus is de onuitputtelijke bron van onze vreugde, een onmetelijke vreugde, voortvloeiend uit de liefde van God voor de mensen, die elk begrip te boven gaat en waardoor ons de zichtbare en onzichtbare goederen worden geopenbaard. De onmetelijke kracht van deze zelfopofferende liefde reikt zo ver dat zij de hel overwint, het paradijs opent, vergeving en ware geestelijke vrijheid schenkt.
«De liefde is sterk als de dood» (Hoogl. 8,6), zei koning Salomo, rijk aan wijsheid. Maar wij, leerlingen van Christus, getuigen met overtuiging dat de liefde sterker is dan de dood. Zij overstijgt tijd en ruimte, zij onttroont de zonde en de macht van de duisternis. De barmhartige Heer roept ons naar het koninkrijk van de liefde, waar men niet kan binnengaan zonder haar in het hart te dragen. Laten wij elkaar vergeven, de ketenen van wrok en wederzijdse teleurstellingen afwerpen, ons verzoenen en elkaar omhelzen. Laten wij barmhartig zijn jegens de behoeftigen en de bedroefden troosten.
Verlicht door Christus, binnentredend in het wonderbaarlijke Paasfeest, transfigureren wij de wereld om ons heen door het ongeschapen licht van de Opstanding, wij voeren haar binnen in de vreugde van het heil waar het hele universum op wacht, verlangend deel te krijgen aan de vrijheid van de heerlijkheid van de kinderen Gods (Rom. 8,21). Ons leven, geleefd in eenheid met de Heer, zal dan een authentieke Liturgie worden, een Liturgie van waarlijk kosmische omvang, waarin elk schepsel dank en eer aan de Schepper kan brengen, uitroepend: « Glorie aan Uw Opstanding, o Christus! Glorie aan Uw koninkrijk ! Glorie aan Uw heilswerk, Heer, Beminnaar van de mensen » (troparion van de zondag, toon 1).
In deze wereld waarin de spirituele zoektochten talrijk zijn, is slechts Eén Weg, Waarheid en Leven (Joh. 14,6). Slechts Eén is overwinnaar van zonde en dood. Slechts Eén opent de hemelen. Zijn naam is Jezus Christus, en in niemand anders is er heil (Hand. 4,12).
U allen een zalig Paasfeest toewensend, verkondig ik nogmaals dit levengevende en voor alle eeuwen bemoedigende getuigenis:
WAARLIJK, CHRISTUS IS OPGESTAAN!
PATRIARCH VAN MOSKOU EN HEEL RUSLAND
Pasen
2026